شهر مجازی کاشان

خانه بروجردی

خانه بروجردی ازنظر خصوصیات معماری، ساختمانی جامع و یکی از مهم ترین خانه های دو قـرن  اخیـر  شناخته شده است. این خانه در زمان حکومت ناصرالدین شاه بین سـال هـای  ۱۲۸۰ تـا  ۱۲۹۲ یـا  ۱۲۹۵ ق ساخته شده و در آن بیش از ۱۵۰ بنا و گچ کار و آینه کار و هنرمندان دیگر کار می کرده اند. طراح و معمـار  این  بنا استاد علی مریم کاشانی بوده که آن را به دستور سید حسـن نطنـزی ، تـاجر فرش  و مـالک  متمـول  کـه بعدها به بروجردی معروف شد، به عنوان منزل شخصی وی ساخته اسـت . ایـن  خانـه  اکنـون  در خیابـان  علوی و در ضلع غربی زیارت سلطان امیر احمد قرار دارد. خانه بروجردی ازنظر خصوصـیات  معمـاری محلی، جامع و یکی از بهترین خانه هـای دو قـرن اخیـر  ایـران شـناخته  شـده  و مـورد  تحسـین  بسـیاری قرارگرفته است. 

مساحت تقریبی خانه ۱۷۰۰ و ۳۵۰۰ مترمربع ذکرشده که کاربری قبلی آن مسکونی و کـاربری  فعلـی  آن فرهنگی ـ اداری است. این خانه دارای دو بخش انـدرونی  و بیرونـی  اسـت  کـه  هریـک  از آن هـا  بـه  قسمت های شمالی و جنوبی تقسیم می شوند. مهم ترین بخش خانه جبهه جنوبی بخش بیرونی اسـت  کـه  ایوان و تالار اصلی در آن واقع است. این بخش روبه قبله ساخته شده است. بخش اندرونی خانه از هشـتی  و ورودی جداشده و پس از یک دالان به درون بنا راه می یابد. این بخش مخصـوص  اسـتراحت  اعضـای  خانواده بوده است. خانه بروجردی به دلیل قرار گرفتن در اقلیم گرم و خشک، در بخـش  تابسـتان  نشـین  بیشترین کاربرد فضایی را دارد. کلیه مواد و مصالح این خانه در محـل  تهیـه  شـده  و از شـهر  دیگـری  بـه  کاشان آورده نشده است. در انتهای دالان بخش بیرونی، حیاط مرکزی بنـا  وجـود  دارد کـه  دورتـادور  آن اتاق های سه دری و پنج دری و تالار و شاه نشین و سرداب ها قرارگرفته است. 

نقاشی و رنگ آمیزی های فراوانی در این خانه دیده می شود که تمـامی  آن هـا  در بخـش  بیرونـی  بنـا  و عمدتاً در قسمت تابستان نشین یا مکان پذیرایی از میهمانان انجام پذیرفته است. گفته می شود نقاشی هـا  و گچ بری های خانه تحت نظارت و سرپرستی مستقیم کمال الملک انجام گرفته است. بنای ایـن  خانـه  دارای تزیینات اندک کاشی، آجرکاری های ساده، گچ بری های بسیار زیبا و نقاشی های بدیع در بخـش  بیرونـی  و تزیینات گچ بری و آینه کاری در بخش اندرونی است. در سال ۱۳۵۳ قسمت بیرونی خانه بـه  تملـک  اداره میراث فرهنگی درآمده است و سیزدهم خرداد سال ۱۳۵۴ و به شـماره  ۱۰۸۳ در فهرسـت  آثـار  تـاریخی  کشور به ثبت رسید.