شهر مجازی کاشان

مسجد آقا بزرگ

در نواحی مرکزي ایران بسیاري مساجد و مدارس با یکدیگر ترکیب شده اند که از بهترین نمونه هـاي  ایـن  ترکیب ها، مسجد و مدرسه آقابزرگ است. این مسجد که یکـی  از زیبـاترین  مـدارس  ایـران  از دوره دوم شیوه اصفهانی است، در معبر اصلی محله آقابزرگ واقع شده و به نام مسجد آقا نیز مشهور بوده است. نام اصلی آن، مسجد و مدرسه حاج محمدتقی و در زمان ساخت مشهور به خانبـان  بـوده  اسـت . محمـدتقی  خانبان، بازرگان کاشانی، بانی این بناست که آن را طی سال هاي 1250 تا 1260 ق. ساخت و آن را محـل  نماز و تدریس داماد خود ملا مهدي نراقی ملقب به آقابزرگ قرارداد. معمار این بناي شگفت انگیز، اسـتاد  شعبان علی پشت مشهدي بوده است. طبق شواهدي بناي مسجد آقابزرگ بر روي ویرانـه هـاي  مسـجدي  قدیمی که براثر زلزله تخریب شده بود، ساخته شده است. بانیان مسجد موقوفاتی را براي مخارج طـلاب  و مرمت مسجد مشخص کرده اند. 

این مسجد داراي کتیبه هاي تاریخ دار متعددي با خطوط کوفی، ثلـث  و نسـتعلیق  اسـت . نقاشـی هـاي  مسجد توسط استاد باقر قمصري به انجام رسیده است. پس از درگذشت آقابزرگ در 1268 ق. تکمیـل  و تزیین بناهاي مسجد و مدرسه و احداث شبستان بزرگ مجاور گنبد، به دست حاج ملا محمدعلی فرزنـد  وي که او نیز مجتهدي مرجع بوده به پایان رسیده است. از وجوه تمایز این مسجد می توان بـه  اصـرار در به کاربردن آجر و نشان دادن حجم و تناسبات اصلی بنا اشاره کرد. اهمیت دیگر بناي این مسـجد  در ایـن  است که این بناي باشکوه در دوره اي ساخته شده که معماري ایران دوره انحطاط خود را سپري          مـی کـرده  است. این مسجد از حیث ظرافت و استحکام و تناسب اندازه ها کم نظیر است. 

 وجود گودال باغچه و ایجاد دو راهرو در دو طرف صحن باعـث  شـده  تـا  بهتـرین  و مناسـب تـرین  تناسبات را براي فردي که در حیاط ایستاده ایجاد کند. جدا بودن حجمی بنا و ایجاد سه ارتفـاع  متفـاوت  توسط سردر، رواق هاي شرقی و غربی و درنهایت گنبد خانه با ارتفاعی کـه  بسـیار  بیشـتر  از حـد  انتظـار  است و درعین حال استفاده از دو بادگیر براي ایجاد تعادل حجمی مجموعه و هم چنین اسـتفاده  از ارتفـاع  منفی گودال باغچه تنوع حجمی بدیعی را به وجود آورده است. معماري مسجد آقابزرگ مطابقت کـاملی  با آب وهواي گرم و خشک کاشان دارد؛ ازجمله این مطابقت ها باز بودن گنبد خانه و ایجاد گودال باغچـه  آن است که به عنوان یکی از نوآوري هاي این مسجد موردتوجه قرارگرفته است.

اماکن گردشگری