شهر مجازی کاشان

مسجد جامع

مسجد جامع کاشان از قدیمی ترین بناهاي تاریخی کاشان، در خیابان بابا افضل و محلـۀ میدان کهنه از محلات قدیمی کاشان قرار دارد. ابتدا در سال 1315 ش، فقط منارة مسجد بـا شـمارة 252 توسط وزارت فرهنگ و هنر و وزارت معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه، به ثبت ملی آثار رسید. سـپس در سال 1375 ش، سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگري شهرستان کاشان، بنـاي مسـجد رابه فهرست ثبتی مناره اضافه کرد و با شمارة 252 به ثبت آثار ملی ایران رساند. 

در باب بناي اولیۀ مسجد جامع کاشان گفته شده  است که پیش از اسلام در این محل، آتشکده بـوده واهالی پس از ایمـان آوردن، آن را بـه مسـجد تبـدیل کـرده انـد .

 

مسجد داراي دو ورودي در سمت چپ و راست مناره است .منارة آجـري در زاویـۀ جنـوب شـرقی مسجد قرار دارد. در قسمت پایین مناره، کتیبۀ سه سطري به خط کوفی با آجـر برجسـته بـه تـاریخ 466 هجري قمري دارد. با استفاده از کتب و منابع مربوط به مناره هاي شناخته شدة دورة سلجوقی، با توجه بـهدورة ساخت این منار بعد از مناره هاي مسجد میدان ساوه به تاریخ 453 ق و مسجد زواره به تـاریخ 461 ق، سومین منار تاریخ دار قدیمی ایران  و یگانه بناي تاریخ دار دورة سلجوقی در کاشـان به شمار می رود. 

مسجد جامع کاشان در طول حیات خود، متحمل تخریب هاي زیادي شده؛ بـه خصـوص زلزلـۀ سـال1192 قمري کاشان که موجب مرمت هاي فراوان در مسجد شده  است. به این دلیـل ازلحـاظ معمـاري وتزیینات، وحدت و یگانگی در یک دورة تاریخی در آن مشاهده نمی شود. تحقیقاتی زیـر نظـر دکتـر میـر فتاح در سال 1375 و مرحوم دکتر شیرازي در سال 1377، روي مسجد جامع کاشان صورت گرفتـه ؛ امـامتأسفانه گزارشی از آن موجود نیست

بعد از زلزلۀ 1192 ق در کاشان، روند تعمیر مسجد جامع شروع شد. کریم خان زنـد       ( 1162 ــ  1193 ق) براي تأمین آسایش عمومی و تعمیر ابنیه و عمارات خسـارت دیـده از ایـن حادثـۀ عظـیم، فرمـان هـای خاصی صادر و براي اجراي مفاد آن به مسئولان مربوط امور ابلاغ کرد. 

این تعمیرات با ذکر سال و نام بانی در کتیبه هاي سنگی و گچ بري داخل مسجد جامع و نیز در دیـوان اشعار شاعران گران قدر، سید هاتف اصفهانی و مولانا صباحی بیدگلی، به ثبت رسیده است. 

گنبد خانه در امتداد ایوان اصلی و عمود بـر شبسـتان اصـلی مسـجد جـامع قـرار دارد. داخـل گنبـد هشت ضلعی است که با گوشه سازي روي فضاي مربع شکل میانی به دایره رسیده  است. تزیینـات گنبـد خانه شامل محراب با کتیبه هاي گچ بري زمینۀ اخرایی، نقوش هندسی بـا آجرهـاي لعـاب دار، کتیبـه هـاي گچ بري زمینۀ آبی که گرداگرد هشت ضلعی گنبد خانه چرخیده، لچکی هاي نقاشی شـده (گـل و بـرگ)،مقرنس هاي گچ بري با نقوش آبی و اخرایی و خیش خان ها (نورگیر و تهویۀ هوا) است. با توجه  به کتیبـۀ موجود در محراب، این تزیینات مربوط به بعد از زلزلۀ 1192 ق کاشان یعنی سال 1207 ق (دورة زندیـه)و حکومت عبدالرزاق خان حاکم وقت کاشان است.

اماکن گردشگری