شهر مجازی کاشان

مسجد میرعماد

این بنا در بخش شرقی بازار و نزدیکی بارو و حصار سلجوقی کاشان واقع گردیده است. بنای کنـونی مسجد بر طبق کتیبه سر در ورودی آن، در سال ۸۶۸ هجری قمری- زمان جهانشاه قراقویونلو به وسیله خواجه میر عمادالدین شیروانی ساخته شده است. این که قبل از مسجد میرعماد مسجد دیگـری وجـودداشته تا حدی با مستندات باقی مانده همخوانی دارد، زیرا محراب مسجد که هم اکنون در مـوز ه بـرلین آلمان نگه داری می شود متعلق به ۶۲۳ ه.ق درحالی که زمان ساخت مسجد میرعماد در سال ۸۶۸ اسـت .

در خصوص فرم و شکل و ابعاد و اندازه مسجد اولیه هیچ گونـه اطلاعـی در دسـت نیسـت، تنهـا اثـرخوارزمشاهی این مسجد، محراب کاشی آن بوده که در سال ۶۲۳ هجری قمری بـه وسـیله حسـن بـنعرب شاه ساخته شده و در نوع خود شاهکار محسوب می گردد. این محراب در سال ۱۳۰۷ هجـری از ایران خارج و امروزه در موزه برلین نگهداری می شود.

مسجد در مجموعه ای متشکل از خانقاه، بیمارستان، کاروان سرا و مدرسه و …، با نقشه چهار ایوانی بنا گردیده و مشتمل بر صحن وسیع میانی، ایوان های چهارگانه، رواق ها، اتاق گنبد دار چهـارگوش درضلع جنوبی ایوان تزیین شده اصلی، شبستان ها، منبـری نفـیس، آب انبـار، سـردری مـز ین و جلوخـانعالی، به همراه تزیینات زیبای گچ کاری، نقاشی، مقرنس و کتیبه های تاریخی است. 

در شبستان های جنوب شرقی و جنوب غربی مسجد نیز بـه واسـطه تغییـرات و دخـل و تصـرفاتمعماری صورت گرفته که علت آن به احتمال زیاد وقوع چندین زلزله مخرب شهر بـوده، فـرم و شـکل فضاها کیفیت سطوح به کلی تغییر کـرده اسـت و شناسـایی وضـعیت اولیـه نیـاز بـه کنـد و کـاوش وگمانه زنی متعدد دارد.  به طور خلاصه به لحاظ معماری و سازه ای مسجد میرعماد در طی وقوع زمین زلزله های مخرب شهر خصوصـاً زلزلـه سـال ۱۱۹۲ ه.ق (سال آخر حکومت کریم خان زند) دچار تخریب های عمده شده و عمـده تغییـرات در ایـن زمـان بـه وقوع پیوسته و به لحاظ مذهبی و سیاسی نیز مسجد در ابتدا به عنوان مسجد جامع شناخته شده و نمـازجمعه در آن برگزار می شـده  اسـت. در دوره صـفوی نیـزتغییرات کالبدی و معماری زیادی در مسجد رخ داده است. بعد از دوران صفوی به لحـاظ اغتشاشـات در سطح مملکت و آشوب های محلی در شـهر کاشـان موقعیـت ایـن بنـا نیـز رو بـه افـول گذاشـت.