شهر مجازی کاشان

مشهد اردهال

  مشهد اردهال که به واسطه برگزاري مراسم سنتى و مذهبى قالی شویان به مشهد قالى هـم  معـروف بوده در 41 کیلومترى غرب کاشان در کنار جادة کاشان -نراق و در منطقۀ کوهپایه اى بـا  زمسـتان هـاي سـرد  وخشک و تابستان هاي معتدل قرار دارد. این روستا در حوزه جغرافیایى بخش نیاسر واقع است. 

بقعۀ امامزاده سلطان علی ابن محمدباقر( ع) یکى از زیارتگاه هـاي  معـروف  و معتبـر  اسـت  کـه  اهـالى کاشان و توابع آن و نیز اهالى قم، دلیجان، محلات و غیره در طول سال به ویژه فصل تابستان به این مکانمی آیند. بناى اولیه این بقعه چهارطاقی ساده بوده مربوط به قرن چهارم هجري، منتهی در دوره سـلجوقی  و اوایل قرن ششم هجري شخصی به نام مجدالدین از اشراف راوند کاشـان ، گنبـد  و بارگـاه  و الحاقـات  دیگر را جایگزین کرد (بلوك باشی،24) بناي کنونی در بهمن 1334 به شماره 399 در فهرست آثـار ملـى به ثبت رسیده است. 

این بقعه واقع در دامنۀ کوهی نسبتاً بلند مجموعه اي است با چند صحن و چند ایوان جـانبی ، رواق و حجره هاي طرفین صحن ها، حرم، مسجد، گنبد و گلدسته ها، بازارچه، حمام، آب انبار، نانوایى، زائرسرا. 

صحن صفا یا عتیق در ضلع جنوبی حرم، صحن سرداري یا صحن فینی ها در شرق، صـحن  قمـی  هـا  در غرب و صحن پاپکpâpak  یا جلوخان در پایین پاي صحن صفا قرار دارد. صحن صفا صحن اصـلی  بقعه است. در شمال صحن صفا ایوانی بزرگ به همین نام با ده پله سـنگی  دسترسـی  بـه  حـرم  را میسـر  می سازد. این ایوان داراي دو صفه و غرفه در طرفین است. در جنوب این صحن ایوان دیگري اسـت  کـه  با 18 پله سنگی به صحن جلوخان یا پاپک مرتبط می شود. بر بالاى این ایوان که ورودي اصلی به بارگـاه  است، دو گلدسته کوتاه آجري با تزیین کاشی، مشرف به صحن در دو طرف مأذنه چوبى ساخته شده اند. 

صحن دیگر صحن سرداري است در شرق بقعه که چون ماشـااﷲ  خـان  پسـر  نایـب  حسـین ، سـردار  کاشی آن را بناکرده به این نام خوانده می شود. این صحن دو گلدسته بلند با تزیین کاشـی  معـرق  و چنـد  گلدسته کوچک تر در طرفین دارد. در اطراف این صحن نیز حجره هایی واقع اند که اهـالی  فـین  در آن هـا  سکنی می گزینند. ازآنجایی کـه  قسـمتى  از صـحن  سـردارى  و اتـاق  هـاي  جـانبى  آن توسـط  مـردم  فـ ین ساخته شده و نیز چون در روز قالی شویان فینی ها در این صحن جمع می شـوند  بـه  صـحن  فینـی هـا  هـم  معروف است. این صحن ایوانی بلند و رفیع دارد که رابط صحن با حرم است. از خصوصیات دیگر ایـ ن صحن وجود آرامگاه سهراب سپهرى شاعر و نقّّاش معاصر ایران در آن است که به واسطه سـنگ نبشـته اي قبر او مشخص شده است. 

صحن قمی ها در غرب بقعه قرار دارد. در این صحن زائران و دست فروشان قمی سکنی مـی گزیدنـد .

تا چند سال پیش این صحن به واسطه دالان هشتى کوچک به صحن صفا وصل می شده است 

 حرم فضاى دوازده ضلعى است که در چهار ضلع آن با در چوبى نسبتاً بزرگ به قسمت هـاي  دیگـر  بقعه  باز مى شود. در وسط حرم مرقد امامزاده به ارتفـاع  25/1 و طـول  و عـرض  1 متـر  در 50/2 متـر  بـه  چشم مى خورد. نماي مرقد، پیش تر مزین به کاشی هاي خشتی لاجوردي از آثار سلطان منصـور  آل مظفـر  به تاریخ 794 ه. ق بوده است که به مرورزمان پاره اي از کاشی هاي آن دچار فرسایش و تخریب می شـوند تا این که در سال 1286 ه. ق به فرمان ناصرالدین شاه در جریان تعمیر و مرمـت  بقعـه  مرقـد  را گـچ انـدود  کرده با پوشش کاشی هفت رنگ تزیین می کنند. ضریح قدیمی آن از چوب فلفل بـوده  کـه  عبـارت  »رقـم  حقیر محمد زمان ولد حسن اصفهانی فی تاریخ سنه اثنی و الف« وجود داشته است؛ اما هم اکنون ضـر یح فلزى جاي آن را گرفته است. 

 گنبد این مجموعه به اصطلاح از نوع گنبدهاي گریـو دار  دو پوشـه  اسـت  کـه  بـر  روي دوازده ضـلع  اصلی بدنه قرار دارد. پوشش تحتانی سقف حرم را تشکیل مى دهد که مربوط به دوران سـلجوقیان  اسـت  و پوشش فوقانی با کاشی هاي سورمه اي روي زمینۀ زرد طلایى مربوط به دوران صفویه است. به طورکلی بدنه گنبد با کاشی هاي سفید، قهوه اي، آب فیروزه اي، نارنجی با منقوش اسلیمی گـل بوتـه  و شـاخه هـاي  مارپیچ کلفت اژدري تزیین شده است. دو کتیبه، یکی به خط کوفی و مضمون »لا اله الا اﷲ محمد رسـول  ا… و علی ولی ا…« با کاشی هاي سبز و سورمه اي و کتیبه دیگري به خط ثلث سـفید  بـا  مضـمون    سـوره فتح روي زمینۀ آبی لاجوردي و مقرنس متعلق به عهد صفویه ویژگی خاص ساقۀ این گنبد است. 

این بقعه دو مسجد دارد به نام مسجد بالاسر و مسجد پشت سر. مسجد بالاسر در ضلع غربـى  بـا  در چوبى بزرگ به حرم راه مى یابد. در ضلع شرقى این مسجد ضـر یح چـوبى  کوتـاه  و کـوچکى  بـه  چشـم  مى خورد که قبر دو تن از نوادگان امامزاده به نام اسـماعیل  و عبـداﷲ  را در برگرفتـه  اسـت . البتـه  بعـد  از آینه کاري فضاهاي پیرامون حرم ازجمله مرقد این امام زادگان ضریح فلزي نسـبتاً  کـوچکی  را جـایگزین  ضریح چوبی کرده اند. به هر شکل ورودى دیگر این مسجد در صحن قمى ها تعبیـه  شـده  اسـت . مسـجد  پشت سر را مسجد چراغ خانه نیز می گویند. زائران شمع هاي نذري شان را در شمعدان ها و چراغ خانه هـا  روشن می کردند. (بلوك باشی، 33) حمام در ضلع غربی و در کنار صحن پاپک خارج از بقعه واقـع شـده  که در گذشته به صورت خزینه اى بوده است

اماکن گردشگری