شهر مجازی کاشان

کمال الملک

محمد غفاری معـروف  بـه  کمـال  الملـک  (۱۲۲۴  – ۱۳۱۹ خورشـیدی ) نقـاش  ایرانـی  بـود . وی یکـی  از مشهورترین و پرنفـوذترین  شخصـیت هـای  تـاریخ  هنـر  معاصـر  ایـران  بـه  شـمار  مـی آیـد . او بـرادرزاده  صنیع الملک است. وی در خانواده ای هنرمند و سرشناس در کاشان زاده شـد . تحصـیلات  اولیـه اش را در مکاتب زادگاهش گذراند. پس از تحصیلات ابتدایی در کاشان، پـدرش  ابـوتـراب غفـاری کـه  همچـون  نیاکانش مشغول حرفۀ نقاشی بود محمد را همراه برادر بزرگش به تهران فرستاد تـا  در مدرسـه  دارالفنـون در رشتۀ نقاشی ادامه تحصیل دهند. 

محمد و برادرش پس از گذشت سه سال تحصیل در مدرسه دارالفنون توانستند موفقیت های بسـیاری کسب کنند. ناصرالدین شاه که تحت تأثیر کارهای کمال الملک قـرار  گرفـت  و دسـتور  داد او را بـه عنـوان  نقاش به استخدام دربار درآورند. محمد با خواهر مفتاح الملک یکی از مقامات دربار ازدواج کرد که ثمـرهاین ازدواج یک دختر بنام نصرت و پسری بنام حسین علی خان شد. 

وی با حضور در دربار، ابتدا لقب خان، سپس پیشخدمت مخصـوص  دریافـت  کـرد . پـس  از چنـدی  ناصرالدین شاه، تحت تأثیر آثار او قرار گرفت و خـود  بـه  شـاگردی  او درآمـد  و او را در ابتـدا  بـه  لقـب  نقاش باشی و سپس به لقب کمال الملک منصوب کرد. محمد در مدت حضور در دربار ۱۷۰ تـابلو  کشـید  که معروف ترین آن ها تالار آینه است. 

کمال الملک در سال ۱۲۷۶ خورشیدی پس از ترور ناصرالدین شاه بـرای  تحصـیل  بـه  اروپـا  رفـت . او بیش از سه سال در فلورانس، رم و پاریس گذراند و در مـوزه  هـا  بـه  رو نگـاری  از آثـار  نقاشـانی  چـون  رامبراند و تیسین پرداخت. در پاریس با فانتن لاتور آشنا شد. سفر اروپا تأثیری مثبـت  در اسـلوب  کـار  و حتی طرز دید او گذاشت. کمال الملک در سال ۱۲۷۹ به دستور مظفرالدین شاه به ایران بازگشت و کار در دربار را ادامه داد ولی عملاً نتوانست با خواست های شاه جدید کنار بیاید. سپس به عـراق  رفـت  و چنـد  سالی در آنجا ماند. سال های ۱۲۸۱ تا ۱۲۸۳ خورشیدی پرده هـای  »زرگـر  بغـدادی « و »میـدان  کـربلا « را نقاشی کرد. 

بازگشت کمال الملک به ایران، مصادف با انقلاب مشروطه شد. او اگرچه به مشروطه خواهـان  متمایـل  بود، ولی در جنبش مشروطه مشارکت مستقیم نکرد. در ایـن  هنگـام  کمـال  الملـک  بـا  انتشـار  مقـالات  و ترجمه برخی آثار ژان ژاک روسو و دیگر نویسندگان آزادی خواه فرانسه، به سهم خود با حرکـت  مـردم ، همراه شد. در سال های بعد، مدیریت مدرسه صنایع مستظرفه را بر عهده گرفت. او در این مدرسه بـا  بـه  پرورش شاگردانی همت گماشت که بعدها استادانی در مکتب او شدند. 

او سرانجام در سال ۱۳۰۶ خورشیدی به دلیل اختلافاتی که با وزیران معارف بر سر اسـتقلال  مدرسـه  پیدا کرد از کار تدریس و شغل دولتی دست کشید و در سال ۱۳۰۷ به ملک شخصی خود در حسین آبـاد  نیشابور کوچید. کمال الملک در آنجا براثر یک حادثه از یک چشم نابینا شد اما تا سال هـای  آخـر  زنـدگی  به نقاشی ادامه داد. کمال الملک سرانجام در سـاعت  ۱۴ روز یکشـنبه  ۲۷ مـرداد  ۱۳۱۹ خورشـیدی  براثـر  کهولت سن بیمار شد و در ۹۵ سالگی در منزل نوه دختری اش درگذشت و در نیشابور مجاور مزار عطار دفن شد.